Adanın konumu ve önemi :
Piri Reis ve Evliya Çelebi’nin anlatımlarına konu olmuş, ismi Mermer veya Marmor’dan gelen Marmara Adası, Marmara denizindeki en büyüğüdür. Kapıdağ yarım adası çevresinde, irili ufaklı diğer kara parçalarının arasında adeta denize kafa tutarcasına yükselişi, vahşi ve sarp görünümü yaşam dolu iklimi, suyu, denizi ve nihayet denizle kaynaşmış insanıyla özel bir konum ve niteliğe sahiptir. Doğa yapısı bozulmamış, bakire güzelliğe sahip yörelerimizden birisidir. Marmara Adası’na bir kez gelmiş olanlar Ada’nın güzelliğine ve insana vermiş olduğu rahatlık duygusunu başkalarına anlatır olmuşlardır.Marmara yaklaşık 110 kilometrekarelik bir alana sahiptir. Doğu-batı ekseni 18 kilometre olup kuzey-güney noktaları arasındaki mesafe ise 10 kilometredir. Kuzey ve batı kıyıları sarp bir şekilde denizle birleşirken doğu ve kuzey kısımlarının nispeten alçak ve az bir eğimle denize ulaşmaktadır. Adanın en yüksek yeri 710 m’dir. Burası Nato Tepesi adını alır. Tepelerin güneye, denize bakan ve denize yakın etekleri zeytin ağaçlarıyla kaplıdır.
İlçenin sahil bandında bulunan asırlık çınar ağaçları ve altına kurulmuş olan çay bahçeleri,lokantalar tam bir dinlenme,eğlence merkezi olarak Adaya bir güzellik katmaktadır.
Adanın nüfusu ve yerleşim merkezleri :
Turizm ve ekonomik durumu :
Marmara Adalarındaki turizm, Akdeniz ve Ege Bölgeleri sahillerine karşın, çok özel bir yapıya sahiptir. Turizmden ziyade, adeta bir tanıdıklar veya aile-hak turizminden söz edebilir. Turizm hareketini genelde yıllar boyunca, Ada ve Ada halkıyla tanış haline gelmiş aile ve kişilerin özel nitelikli, Ada konakları oluşturur. Adanın turizmde ön plana çıkamaması uluslar arası turizm standartlarına uygun, konaklama ve dinlenme birimlerinin yetersizliği, deniz dışındaki dağcılık ve avcılık gibi Marmara Adasına özgü eşsiz potansiyelinin kullanılamamasından kaynaklanır.
Marmara adalarında turizm hareketi otelcilikle değil, Adaya gelen insanların geceyi açıkta geçirmemesi için, onların bazı evlere konuk edilmeleriyle başlayıp, bu zamanda pansiyon turizmine dönüşmüştür. Marmara Adası nisan ayından eylül ayına kadar uzanan sezonu ile hem denizin, güneşin, kumun tadını çıkarmanızı hem de dağcılık ve avcılık sporları ile farklı heyecanlar yaşamanızı sağlar.
Marmara adası tarihi :
Türkiye’nin çoğu yöreleri gibi Marmara Adası da buram buram tarih kokmaktadır. Bu tarihi anlayıp kısmen de olsa yaşayabilmemiz Marmara Denizindeki su beldelerinin sadece ağzını açıp konuşmasına bağlı değildir. Ada üzerinde bulunan tarihi kalıntılar ve çeşitli arşiv belgeleri, bu adanın geçen yüzyıllar boyunca çeşitli ulus ve kütlüleri bağrında barındırdığını ortaya koymaktır.
Tarihsel ve ilahi bir yazgıyla ve kendilerine ayrılmış zaman dilimleri içersinde kimler gelip geçmemiş ki bu adadan… Yunanlı, Bizanslı ve nihayet çeşitli Türk soyları… Sadece adanın ismi üzerinde yapılan küçük bir araştırma bile Ada üzerinde gelmiş geçmiş ulus ve kültürler hakkında geniş bilgiler vermektedir. Ada’nın ilk adı Yunanca (Geyik Adası) demek olan Elafonesos’dur M.Ö IV. yy. sonuna doğru Ada, Prokennesos adını alır. Bizanslılar daha sonra buraya Proikos/Deyiz kökünden türeyen Proikonnisos adını vereceklerdir. 13. yy. başlarında ada yönetimini ellerine geçiren Türkler dile kolay geldiği için Marmara adını kullanmıştır ve bu isim zamanımıza dek süre gelmiştir. Marmara Adası’nda Türklük ve İslamlığın eski dönemlere kadar uzandığını belgeleyen mezar taşlarına rastlanmaktadır.
Osmanlı yönetimi esnasında Marmara Adası uzun süre çevresinin en önemli ilçesi durumundaydı.1843 senesinin ilk yarım adasında yapılan idari bir değişiklikle Kapıdağ, Erdek ve Bandırma Marmara’ya bağlanmışken, aynı senenin sonlarında idare merkezi (Kaymakamlık) Erdek’e taşınmış ve Marmara’da bir bucak olarak buraya bağlanmıştır. Marmara Adası’nı ilk ve son ziyaret eden son Osmanlı Sultanı Sultan Aziz’dir.
Birinci Dünya savaşından önceki yıllarda Marmara, Prastos ve Asmalı limanları, çeşitli ulusların bayraklarını taşıyan gemilerin daima uğrak yeriydi.
Marmara Adası’na ilk kez telgraf 25 Ekim 1911’de; telefon ise 1914’te girmiştir. İlk buharlı motor ise 1912’de Mermercikteki Panormi Mermer fabrikasının kurulmasıyla gelmiştir. Ada nüfusunun çoğunluğunu Rum kökenli yurttaşlar oluşturdu. Ancak zamanında devletleri arasındaki siyasi gelişmelerden dolayı gerek adadan dışarı, gerekse dışarıdan adaya olan 15.400’e yakın ulaşan ada nüfusunun gayrimüslim halkı 1915 senesinde Osmanlı hükümetince Anadolu’ya yani Bandırma, Kırmasti (Mustafa Kemal Paşa), Mihilaç (Karacabey)’e ve bu çevredeki diğer köylere yerleştirilmiştir. Bu göçmenlerin bir kısmı 1919’da Adaya geriye dönmüşlerdir. Başta Marmara Adası’nda olmak üzere Rumlardan kalan evlere ve diğer mülklere Girit göçmenleri ve Karadeniz bölgesinden gelen aileler yerleştirilmiştir. Marmara Adası’nın doğusunda yer alan Topağaç ovası o tarihlerde bir sıtma yuvası olduğundan, burada arazi alanlar geçici bir süre daha kuzeydeki Asmalı Köyü’ne yerleşmişlerdir. Topağaç Köyü’ne devamlı yerleşme 1928 yılında Yunanistan’dan gelen göçmenlerle başlamış ayrıca 1930’de Karabiga’dan gelen işçi ailelerine de bu köyde yer verilmiştir. Rize’de ve Çayeli’nden gelen aileler 1927 yılında adanın batısındaki Çınarlı Köyü’ne yerleştirilmiştir, bunları daha sonraki yıllarda Ordu, Trabzon ve Giresun’dan gelenler izlemişlerdir. Aynı şekilde Sürmene’den gelen bir grup 1928 senesinde Asmalı Köyü’ne yerleşmiş, bunları da Bulgaristan’dan gelen göçmenler takip etmiştir.
Adaya Ulaşım :
Marmara Adasına Ulaşım;
İstanbul'dan: Bostancı ve Yenikapı iskelelerinden her gün İDO deniz otobüsü seferleri düzenlemektedir.
Yürüyüş: Ada coğrafyası yürüyüş tutkunları için güzel parkurlar sunmaktadır. Adaçayı ve kekik kokuları içinde doğayla baş başa kalırken yalnızca bedeninizi değil ruhunuzu da dinlendirebileceksiniz.
 |